Elektromagnetiske+krefter

=**Elektromagnetiske krefter**=

Elektromagnetiske krefter er krefter som held atomer og molekyler saman. Det er ei kraft som verkar som tiltrekking og fråstøyting mellom ladde partiklar, og det er den krafta som held dei negativt ladde partiklane i bane rundt den positivt ladde atomkjernen. Elektromagnetisme blir mykje nytta i kvardagen i form av mellom anna belysning, oppvarming, elektronikk (t.d. radio og tv) og transport.

Når systemer er i ro, blir elektrisitet og magnetisme beskrivne kvar for seg. Elektrisitet er fysiske fenomen knytta til negativt og positivt ladde partiklar. Magnetsime er fysiske fenomen om tiltrekking og frastøyting mellom materialer. Når systemer er i rørsle blir desse to fenomene beskrivne i lag, og det er to lovar som bindar dei saman:

- Faradays lov som seier at det kan bli laga elektrisk straum i ein spole ved å endre magnetfeltet gjennom spolen. På denne måten blir det laga staum i eit vasskraftverk. - Ampére's lov beskriv korleis elektrisk staum skapar magnetfelt.

Det at lys er elektromagnetiske bølgjer er den viktigaste oppdaginga i sameining mellom elektrisitet og magnetisme. Fotonet er kraftbæraren til den elektromagnetiske krafta. Elektromagnetiske bølgjer er koordinerte svingingar i elektriske og magnetiske felt. Det elektriske feltet er den eigenskapen ved rommet rundt elektriske leidningar som gjer at ladningane blir tiltrekt og fråstøyta av kvarandre. Det magnetiske feltet er kraftfeltet rundt ein magnet, ein magnetisert gjenstand eller ein straumførande elektrisk leiar. Det magnetiske feltet gjer at magnetar og straumførande leidningar blir dradd mot kvarandre eller skyvd frå kvarandre.

__Historie__ Statisk elektrisitet har vert kjend sidan antikken og magnetisme sidan 1600-tallet.Først trudde fysikarane at elektrisitet og magnetisme var to ulike krefter, men mange av forsøka tyda på at dei hadde fellese eigenskapar. På 1700-tallet blei det gjort fleire forsøk og det vart skrivne ulike teoriar om elektrisitet og magnetisme som ulike krefter, men det var James Clerk Maxwell som på 1860-tallet klarte å slå saman desse teoriane. Og det var først då elektrisitet og magnetisme kunne blir omtala som ei kraft; elektromagnetisme.

__**Kjelder:**__ Kjernefysikk - elektromagnetisme [|Wikipedia]15.mars 2011 [|Hva er elektromagnetisme?]23.mars 2011 [|Partikkel-eventyret, UiO]23.mars 2011