Framtid,+moglegheitar

fusjonsbombe:

oppbygging konsekvensar ....

fusjonskraftverk:

Eit fusjonskraftverk kan vere framtidas kjelde til store mengder energi. Fusjon er ei energikjelde som nesten er uutømmeleg. Det er mykje tryggare enn vanleg atomkraft, for ein fusjon kan stansast kva tid som helst, berre ved å stoppe tilførsenel av brensel. Då kjem det ikkje ut av kontroll, slik det gjorde i til dømes atomkraftverket i Fukushima i Japan.

utfordringar for å skape fusjon trengst ekstremt høge temperaturer, heilt opp til 100 - 150 millionar grader celsius. I Sola er det så høgt trykk at der er temperaturern berre rundt 15 millionar grader. så høgt trykk vil aldri den teknologien me menneske har, klare å gjennskape. Å få temperaturen opp til 100 millionar grader er i seg sjølv ein stor utflrdring.

To metodar:

Nationar Ignitoin Facility (NFI) USA

PÅ NIF blir det gjort forsøk på inertial confiment fusion (ICF). Eit røyr plasserer hydrognekapsane heilt nøyaktig slik at laserstråler kan treffe dei. Laserstrålar blir skytt på hydroogenkapslane frå alle kantar. Då blir temperaturen meir enn 100 millionar grader celsius og trykket meir enn 100 milliardar ganger Jorda si atmosfære.



Credit: Lawrence Livermore National Laboratory

Thermonuclear Experimental Reactor (ITER) Frankrike

kjelder:

Ilustrert Vitenskap nr 5 2011 (artikkel: Fusjon) []

kva tid? ulemper/fordeler utbytte av energi .......

Fusjonsbomber
Me har to ulike typar kjernefysisike våpen i dag. Den første er fisjonsbombene som USA tok i bruk mot Japan under andre verdskrig. Den andre er kanskje litt mindre kjendt, men minst like farleg, fusjonsbomba.

Prinsipp
Fusjonsbomber vert også kalla hydrogenbomber eller termonukleære bomber grunna den ekstreme varmeutviklinga. Energien frå ei fusjonsbombe kjem frå fusjon mellom dei to isotopane, deuterium og tritium, av hydrogen. Reaksjonen som skjer er: 2H + 3H → 4He + n.

Teller-Ulam design[[image:332px-Teller-Ulam_device_3D_svg.png width="230" height="419" align="right" caption="Teller-Ulam design"]]
Fusjonsbombene i dag er konstruert etter dette designet. Designet går ut på at ei atombombe set i gong fusjonsbomba. Ei fusjonsbombe er derfor eit to-stegs kjernevåpen. Å bruke ei atombombe løyste mange av dei tekninske utfordringane med fusjonsbomba:


 * Deuteriumen og tritiumen er begge gassar og svært vanskelege å oppbevare
 * Det finst lite tritium og halveringstida er lita, så stoffet forsvinn raskt
 * For at fusjonen skal gå må må ein få høg nok konstenrasjon, trykk og temperatur.

For å kunne oppbevare deuteriumen vert han festa til litium og vert då litiumhydrid, 6Li2H. Under eksplosjonen vert Li-6 bombadert med nøytron frå fisjon i ei mindre atombombe. Når eit nøytron treff litium-6 fisjonerer litiumen og me får reaksjonen: 6Li + n → 3H + 4He. Dermed vert tritiumen danna under eksplosjonen. All strålinga frå atombomba vil også gi høg nok temperatur og trykk til å starte fusjonen, som held seg ved like på 45 milioner grader.

Historie
Det var vitskapsmannen Edward Teller som stod i spissen for utviklinga av fusjonsbomba. Allereie i 1942 lurte han på om det var mogleg å lage ei fusjonsbombe. Ut frå nye oppdagningar om kjernereaksjonar i stjerner, trudde Teller at det var mogleg å lage ei bombe der ein fusjonerte hydrogenatom til helium. Men han hadde sine tvil grunna dei ekstreme temperaturane som måtte til for å starte prossesen. Styresmaktene i USA hadde på denne tida bestemt at dei fleste resurssane skulle gå til utvikling av atombomba, til tross for dette fortsatte Teller og eit lite team å undersøkje moglegheitene for ei fusjonsbomba. Dei fann ut at ein trong mykje mindre hydrogen enn tidlegare antatt. Når ein i 1945 klarte å lage den første atombomba, forstod Teller og teamet hans at den einaste moglege måten å få høg nok temperatur til å starte fusjonen på var ved å bruke ei atombombe som fenghette. I 1951 lagde Teller og Stanislaw Ulam skissa for det som blei dagens fusjonsbomber. Designet vart kalla "Teller–Ulam design". For at dette skulle gå ann måtte ein lage nye og betre atombomber. Ein stod også ovanfor mange teknologiske utfordringar. Men dei klarte det og den 31. oktober i 1952 vart den første prøvesprenginga gort ved Marshall Islands i Stillehavet.

Skadevirkning
Fusjonsbomba er heldigvis aldri blitt brukt aktivt i krig. Det er ingen øvre grense for kor store ein kan lage fusjonsbombene. Skadeverknadane er for det meste knytta til varmeutviklinga, som brannskadar og trykkbølgja. Men me vil også få noko radioaktiv stråling grunna fisjonsbomba. Sprengkrafta er 1000 gonger kraftigare enn ved sprenging av ei vanleg uranbombe. Uranbomber har vanlegvis ei sprengkraft på ca 50 kilotonn TNT. Medan fusjonsbombene kan lagast 100-1000 ganger større. I 1961 gjorde SSSR ein prøvesprenging med ei fusjonsbombe som ein antar hadde ei sprengkraft på over 50 megatonn TNT. Andre effektar vil vera stråling. Både frå fisjon og fusjon vert det sendt ut gammastråling og nøytroner. Men den radioaktive strålinga frå ei fusjonsbombe vil sjølvsagt verta mykje mindre enn ved ei uranbombe. Men sidan det er fisjons prosessar i bomba vil ein del radioaktiv stråling også forekomme. Langsiktige konsekvensar av dette kan vere kreft og blodsjukdommar, organismar og dyr i området vil også få skade. Det finnst også ein anna type fusjonsbomber som vert kalla nøytronbomber eller "skitne bomber". I staden for å lage tritium av nøytrona frå fusjonsprossesen slepp ein dei ut av bomba med stor fart som nøytronstråling. Då vil sjølvsagt sprengkrafta verta redusert medan ein får meir stråling. Nøytronstråling er skadeleg fordi når andre stoff absorberer strålinga vert dei ustabile dermed radioaktive. Uansett kan me vera glad for at fusjonsbomber aldri har vert brukt aktiv i krig.

Kjelder: http://en.wikipedia.org/wiki/File:Teller-Ulam_device_3D.svg 23 mars 2011 http://snl.no/hydrogenbombe 23 mars 2011 http://no.wikipedia.org/wiki/Kjernefysiske_v%C3%A5pen#Fusjonsv.C3.A5pen 23 mars 2011 http://www.lanl.gov/history/postwar/development.shtml 23 mars 2011 http://science.howstuffworks.com/nuclear-bomb6.htm 23 mars 2011 http://www.universetoday.com/54383/fusion-bomb/ 23 mars 2011 http://www.universetoday.com/76609/nuclear-fusion/ 23 mars 2011 http://whyfiles.org/186ed_teller/2.html 23 mars 2011